تا سال 1308 خورشیدی در مراکز آموزشی ایران، شاخه ای از علم  باعنوان «علم سیاق» تدریس می شد که امروزه رو به فراموشی است.

 علم سیاق روشی است برای محاسبات تجاری و دیوانی که آموزش آن از دورۀ ایلخانان تا سال های آغازین حکومت رضاشاه پهلوی ،ادامه داشت. اما در دهۀ اول سده چهاردهم این علم جای خود را به اعداد هندسی یا ریاضی داد و کم کم از گردونۀ آموزشی بیرون رفت.

برخی سیاق را علمی برای اختصار نویسی دانسته اند و ریشه آن را در دوره ساسانی و در اعداد پهلوی، جستجو می کنند. برخی دیگر از شباهت میان اعداد سیاق و شکل حروفی اعداد عربی سخن به میان آورده اند و برخی دیگر پیدایش آن را به دورۀ اسماعیلیان و به ویژه حسن صباح نسبت داده اند.

این خط با استفاده از 54 نشانه ، از راست به چپ نوشته می شود. صفر و نقطه در آن وجود ندارد و معدود در دل اعداد سیاقی قرار دارد.

اسناد برجا مانده از سیاق نشان می دهد تفاوت های آشکاری میان سیاق دیوانی و سیاق تجاری وجود دارد.سیاق دیوانی در اداره ها و سیستم دیوانی رواج داشته و سیاق تجاری بیشتر در معاملات و در میان بازاریان به کار می رفته است. ولی در هر دو شیوه، دو نوع سیاقِ نقدی و جنسی کاربرد داشته است.

کتاب های زیادی در این علم نوشته شده است که از آن جمله می توان به محاسب التجار،بحر الجواهر، احسن المراسلات و احسن المحاسبات، سیاق مظفری و سیاق خطیر اشاره کرد.

سیاق در طول صدها سال حیاتش،حوزۀ نفوذ گسترده ای داشته است و علاوه بر حوزۀ ایران فرهنگی، در هند، سرزمین های عثمانی و حتی مصر نیز از این شیوه برای محاسبات بهره می جستند.

این روزها اما، نه از آن گستردگی قلمرو  نفوذش خبری هست و نه از آموزش فراگیرش در مراکز آموزشی. شاید تنها پیرمردان بازاری و یا میرزاهایی که با آموزش این علم در مکتب خانه هایشان، برای حفظ این میراث کهن می کوشیده اند، کم و بیش خط سیاق را به خاطر داشته باشند و البته پژوهشگران اسناد که در تلاشند با آموختن این علم به رمز و راز نهفته در دل اسناد آگاه شوند.